Achtergrond KringloopWijzer

De KringloopWijzer is vooral een managementtool. Deze tool helpt de melkveehouder bij het in beeld brengen van zijn milieuprestaties op zijn bedrijf, zodat hij zijn bedrijfsvoering beter kan managen en efficiënter omgaat met mineralen. Het invullen van de KringloopWijzer is sinds 2016 verplicht gesteld door de zuivelverwerkers voor alle Nederlandse melkleveranciers.

De zuivelsector wil zich graag ook in de toekomst op een duurzame manier blijven ontwikkelen. Met het produceren van duurzame zuivel kan de sector zich onderscheiden in de markt. Goed voor de keten, waarin de melkveehouder een belangrijke schakel is. Maar hoe produceer je als producent op duurzame manier melk? De basis hiervoor ligt in een effciënter mineralenbenutting. Om deze in beeld te brengen is de KringloopWijzer ontwikkeld. Wageningen University & Research heeft samen met verschillende advies- en belangenorganisaties in opdracht van de toenmalige ministeries aan de basis gestaan van de KringloopWijzer. Samen met de deelnemers aan het project Koeien & Kansen is vanuit BEX verder gewerkt aan een methode die aansloot bij het voorgesteld mestbeleid en bovendien inspeelde op de ontwikkelingen uit markt en maatschappij. Op 1 juli 2013 hebben NZO, Nevedi, LTO Nederland en VLB een intentieverklaring getekend waarin zij verklaren te 'sturen op een mineraleneffeciëntie via KringloopWijzer'.

Bij de start van de ontwikkeling van de KringloopWijzer in Nederland lag de nadruk op het ontwikkelen van een instrument waarin de milieuprestaties worden vergeleken met een forfaitaire of generieke norm. Het huidige milieubeleid bestaat namelijk uit generieke normen, die gebaseerd zijn op veronderstelde gemiddelde prestaties. Zo zijn er vastgestelde forfaitaire excretienormen van dieren (het BEX onderdeel berekent deze excretie bedrijfsspecifiek) en er zijn vastgestelde gebruiksnormen voor gras- en bouwland (het BEP onderdeel berekent deze gebruiksnormen bedrijfsspecifiek). Verder zijn de onderdelen BEN,  BEA en BEC ontwikkeld om de emissies van ammoniak, nitraat en broeikasgassen in beeld te brengen.

Totaaloverzicht KringloopWijzer

Indien de ondernemer beter presteert dan de norm zou dat extra ontwikkelingsruimte kunnen betekenen. Zo'n systeem is vergelijkbaar met de huidige BEX: bij een aangetoonde lagere excretie hoef je minder mest af te voeren dan de forfaitair bepaalde hoeveelheid. Bij een aangetoonde hogere gewasopbrengst past een hogere bemestingsnorm.

Op deze manier wordt het management van de Nederlandse melkveehouderij gestimuleerd om meststoffen en voer beter te benutten. Met de KringloopWijzer kunt u aantonen of u de efficiëntie op uw eigen bedrijf verder verbetert. Vanuit uw eigen vakmanschap bepaalt u via welke knoppen u uw bedrijfsvoering bijstuurt.

Samenwerken in de keten

De KringloopWijzer gaat niet alleen over het rekeninstrument 'de KringloopWijzer', maar betreft het hele projectmatige samenspel van alle ketenpartijen om in Nederland te komen tot bedrijfsspecifiek afrekenen op milieuprestaties. Dit loopt van wetenschappelijk accorderen van de rekenwijze, via automatiseren van de datastromen. Het beoordelen van bedrijfsprestaties en naar borging van een correct gebruik.

Alle ingediende KringloopWijzers zijn opgeslagen in de Centrale Database KringloopWijzer. Deze database is in beheer van ZuivelNL. Aan de hand van sectorrapportages kan de sector aantonen dat deze zich binnen de vastgestelde milieurandvoorwaarden ontwikkelt, op het gebied van fosfaat, ammoniak en broeikasgassen. Dat is mede een reden dat de zuivelsector de KringloopWijzer per 1 januari 2017 verplicht heeft gesteld voor alle melkveehouders.